Voedselverspilling tegengaan: minder weggooien, meer overhouden

Als je op je boodschappen wilt letten, kijken de meeste mensen naar de prijzen in de winkel. Toch zit een groot deel van het verlies niet op de kassabon, maar in de prullenbak. Elk pak, elke krop sla en elke boterham die je weggooit, heb je wel betaald maar nooit opgegeten. Dat is de stille kostenpost van boodschappen: hij valt niet op, want je ziet het geld niet weglopen, maar over een jaar tikt het flink aan.

Dit artikel hoort bij ons overzicht over besparen op boodschappen. Het gaat niet over zuiniger of soberder eten, maar over minder weggooien van wat je toch al koopt. Dat scheelt geld en het kost je nauwelijks moeite zodra het een gewoonte wordt.

Waarom er zoveel eten wordt weggegooid

Verspilling ontstaat zelden door onachtzaamheid. Meestal is het een optelsom van kleine dingen die vanzelf gaan. Herken je dit?

• Je koopt te veel. Een grote verpakking leek voordelig, of je pakte voor de zekerheid een extra zak, en de helft blijft liggen.

• Je bewaart het verkeerd. Brood dat op het aanrecht hard wordt, groente achterin de koelkast die je niet meer ziet, kruiden die uitdrogen.

• Je vergeet wat je hebt. Zonder overzicht koop je dubbel, en ondertussen ligt er achterin iets over de datum.

• Je kookt op gevoel. Zonder plan blijven er restjes over die niemand de volgende dag nog opmaakt.

De rode draad: het gaat om hoe je met je eten omgaat, niet om wat je koopt. Juist daarom valt er zo veel te winnen zonder dat je iets hoeft in te leveren.

Koop niet meer dan je opmaakt

De simpelste manier om minder weg te gooien, is minder in huis halen dan je denkt nodig te hebben. Dat begint bij plannen. Als je van tevoren bedenkt wat je die week eet en daar je lijst op baseert, koop je gerichter en blijft er minder liggen. Hoe je zo'n weekmenu maakt, lees je bij maaltijdplanning.

• Kijk eerst in je kasten. Begin je lijst bij wat je al hebt, zodat je die producten eerst opmaakt in plaats van er nieuwe naast te kopen.

• Wees eerlijk over verse producten. Groente en fruit die snel bederven, koop je voor een paar dagen, niet voor de hele week vooruit.

• Laat een grote verpakking niet leidend zijn. Voordelig per kilo is alleen voordelig als je het ook echt allemaal opmaakt.

Bewaar zo dat het langer goed blijft

Veel eten belandt in de prullenbak omdat het net te vroeg bederft. Met een paar bewaargewoontes rek je dat op:

• Zet oud vooraan, nieuw achteraan. Dan pak je vanzelf eerst wat het snelst op moet.

• Vries op tijd in. Brood, restjes en veel verse producten kun je invriezen voordat ze slecht worden, in plaats van erna weg te gooien.

• Ken de koudste plek van je koelkast. Vlees en vis blijven onderin het langst goed; de deur is juist de warmste plek.

• Beoordeel op geur en uiterlijk. Tenminste-houdbaar-tot is een kwaliteitsdatum, geen bederfdatum. Veel producten zijn daarna nog prima; ruik en kijk voordat je iets weggooit.

Maak restjes een vast onderdeel

Restjes zijn geen mislukking maar een gratis maaltijd die je al betaald hebt. Een paar gewoontes zorgen dat ze niet alsnog verloren gaan:

• Plan een restjesavond. Een vaste avond per week waarop je opmaakt wat er nog ligt, voorkomt dat het stilletjes over de datum gaat.

• Kook bewust een keer extra. Een dubbele portie levert meteen een makkelijke maaltijd voor de vriezer op, en scheelt een keer koken.

• Verwerk wat over is. Zachte groente gaat prima in soep of een saus, oud brood wordt wentelteefjes of croutons, rijp fruit gaat in een smoothie of de pannenkoek.

Wat het je oplevert

Hoeveel je precies bespaart hangt af van hoeveel je nu weggooit, dus harde bedragen zijn lastig te beloven. De rode draad is wel duidelijk: minder weggooien is puur winst, want je koopt niets extra's en levert niets in. Je betaalt gewoon voor eten dat je nu ook al betaalt, maar dan eet je het ook echt op.

Begin klein. Kies een of twee gewoontes uit dit artikel, bijvoorbeeld een restjesavond en bewuster inkopen, en houd die een paar weken vol. Zodra ze vanzelf gaan, merk je het verschil vooral aan je prullenbak: die zit minder vol, en dat zie je uiteindelijk terug op je kassabon.